Close
/ B&F Plus / Kontraverze između modernih automobila i ekoloških standarda: Vozaju i kupce i regulatore
BiF Analize Čitajte B&F online

Kontraverze između modernih automobila i ekoloških standarda: Vozaju i kupce i regulatore

automobili
Zorica Žarković on 05/11/2017 - 10:15 in B&F Plus, Slajder

This post has already been read 465 times!

Uporedo sa sve pametnijim automobilima koji bi trebalo da ispune sve oštrije ekološke zahteve u pogledu štetnih emisija, došlo je do „ključanja“ u automobilskoj industriji, budući da se pojedinačne prevare sa dizel motorima ubrzano pretvaraju u serijal. Najnoviji, krajnje poražavajući rezultati Međunarodnog saveta za čisti transport (ICCT), koji pokazuju da nova vozila, proizvedena nakon donošenja „evro 6 standarda“, emituju čak četiri i po puta više štetnih gasova u odnosu na postavljene norme, otvaraju pitanje: da li je problem samo u gladi proizvođača za profitom, ili su standardi, uprkos dobrim ciljevima, u ovom trenutku teško dostižni?

Najpametniji među pametnima – tako u promotivnim tekstovima nazivaju najnoviji model iz serije 5 nemačkog „be-em-vea“, koji se prodaje po ceni od 40.000 evra, uz dodatni tehnološki paket od 1.550 evra, ali zato „čita misli vlasniku“. Među prednostima koje krase ovaj model ističu se 3D skeniranje, upravljanje pokretima, ključ sa ekranom osetljivim na dodir, 265 konjskih snaga na 4.000 obrtaja u minutu, a pri tom troši 4,4 litara dizela na 100 kilometara i ispušta svega 138 grama ugljen dioksida po kilometru.

Na stranu polemika da li je zaista reč o „najpametnijem automobilu na svetu“, ali poslednja stavka o količini emisije štetnih gasova već duže vreme ne perdstavlja primer podatka kome treba bezuslovno verovati. Ta vrsta informacija je, istovremeno, postala i „kamen spoticanja“ između vodećih proizvođača automobila i regulatora koji propisuju ekološke standarde s ciljem da se radikalno smanje štete od izduvnih gasova po životnu sredinu.

Sve veći klub „kontraverznih dizelaša“

Naime, iako je Evropska komisija pooštrila kriterijume za testiranje u automobilskoj industriji o dozvoljenim emisijama štetnih gasova koji su stupili na snagu 1. septembra ove godine, a nemačke vlasti najavile da će od naredne proterati sa puteva sve dizelaše čiji motori ne ispunjavaju standard „evro 6“, ovo leto je obeležio serijal skandala koji je naveo automobilsku industriju da „proključa“, ali ne zbog ekstremno visokih temperatura i drugih štetnih posledica klimatskih promena. Razlozi su bili otkrivene prevare sa dizel motorima, koje su, između ostalog, pokazale da su „pametni“ automobili pametni i zato što uz pomoć novih tehnologija mogu da prevare ne samo kupce, već da godinama „vozaju“ i regulatore.

Sezonu je u julu otvorio skandal u Mercedesu, kada su istražitelji po sudskom nalogu ušli u 11 fabrika i pronašli da je proizvođač luksuznih automobila Dajmler manipulisao mehanizmima za kontrolu izduvnih gasova u približno milion dizelaša, uključujući Mercedese klase C, E i R, kako bi stvorio utisak da manje zagađuju okolinu. Nemačka kompanija je od 2008. do 2016. godine, prodavala vozila s višim nivoom štetnih emisija nego što je bilo dozvoljeno, a mediji su preneli kako istražitelji sumnjaju da je Dajmler koristio uređaj za lažiranje podataka o emisji štetnih gasova nalik onome koji je upotrebljavao i Folcvagen. Prema preliminarnim rezultatima istrage, Dajmlerovi automobili opremljeni motorima OM 642 i OM 651, za vreme testiranja filtriraju 95 do 99% emisija štetnih azotnih oksida (NOx), a svega 35 do 85% tokom stvarne vožnje na putu.

Već početkom septembra, obelodanjeno je da se „klubu kontraverznih dizelaša“ pridružio i čuveni francuski proizvođač automobila PSA, koji se sumnjiči da je namerno proizvodio dizel automobile koji nisu bili usklađeni sa propisanim standardima o zagađenju životne sredine. Istraga je pokrenuta nakon izveštaja francuske državne agencije za borbu protiv prevara, kojim se implicira da su u Pežou usvojili „globalnu strategiju proizvodnje motora s lažnim podacima i njihove prodaje“, odnosno da je ova kompanija od septembra 2009. do septembra 2015. godine, u Francuskoj prodala 1,9 miliona dizelaša „s motorima koji na testovima obmanjuju“.

U Pežou, osim što su izjavili da su zaprepašćeni ponašanjem istražnih organa, te da njihova vozila nikada nisu bila opremljena sistemima za lažiranje rezultata, u svoju odbranu tvrde da je prioritet u strategiji proizvodnje motora „niska emisija azotnih oksida u gradovima, što ujedno omogućava bolju ravnotežu između azotnih i emisija ugljen dioksida na otvorenom putu“. Šta bi to konkretno trebalo da znači izgleda da ne razumeju ni profesionalci koji vode istragu, budući da su u francuskim medijima već osvanule najave kako će PSA morati da plati kaznu od pet milijardi evra.

Tu se, međutim, ovaj uzbudljivi serijal ne završava, pošto su istražni organi u Francuskoj izneli optužbe i na račun Renoa, tvrdeći da je ovaj proizvođač automobila više od 25 godina varao na testovima zagađenja iz dizel i benzinskih motora. Dodatno, francuske vlasti razmatraju tvrdnje da su za sličnim mehanizmima obmane na tamošnjem tržištu posegnuli i Folcvagen i Fijat Krajsler.

I to nije sve, ima još

Podsetimo da su odluke Evropske komisije, kao i nemačkih vlasti da zaoštre ekološku politiku prema automobilskoj industriji, dodatno podstaknute sve glasnijim inicijativama za zabranu starijih dizelaša nakon što je nemački Folcvagen u septembru 2015. godine priznao da je 11 miliona automobila opremio uređajima koji omogućuju lažiranje podataka o emisiji štetnih gasova. Osim borbe protiv daljeg globalnog zagrevanja, cilj pooštrenih kriterijuma je i bolja zaštita zdravlja građana, s obzirom da prema upozorenju Evropske agencije za životnu sredinu, emisije azotnih oksida uzrokuju brojne bolesti koje samo u Nemačkoj svake godine odnesu desetinu hiljada života. Ambicije da se tome stane na put podrazumevaju da će u ovoj državi, u narednih pet godina, 14 miliona automobila sa starim dizel motorima biti zamenjeno novim, čistijim dizelašima koji zadovoljavaju „evro 6“ norme.

To, prema analitičarima automobilskog tržišta, neće napraviti probleme samo vlasnicima starijih modela dizelaša, već i proizvođačima automobila, naročito nemačkim, budući da dizelaši čine 74% prodaje BMW vozila, dok je kod Audija taj udeo oko 67%. Proizvođači se neće tako lako odreći dizel tehnologija ni u budućnosti, što je potvrđeno i u zvaničnom saopštenju Nemačkog udruženja proizvođača automobila, u kome se navodi da su vremenske projekcije o istiskivanju dizelaša u korist električnih automobila nerealne, „a što znaju i ministri“.

Osim ministara, sada i najšira javnost zna da između proklamovanih ekoloških standarda i realnosti zjapi ogorman jaz, nakon što su nedavno objavljeni rezultati Međunarodnog saveta za čisti transport (ICCT) o stvarnim količinama izduvnih gasova, koji su porazni. Ova nevladina organizacija, koja je pomogla da se otkrije afera sa Folcvagenovim dizel motorima, prikupila je rezultate testiranja izvršenih nakon 2015. godine za 541 motorno vozilo, među kojima je preko 150 modela automobila najzastupljenijih na evropskim putevima.

Na kraju se pokazalo da tek svako deseto vozilo ispunjava najnoviji „evro 6“ standard, koji je počeo je da se primenjuje na svim novim dizelašima od 2015. godine, i podrazumeva da njihovi motori ne smeju da emituju više od 80 grama azotnih oksida po kilometru. Rezultati pokazuju ne samo da 90% automobila i drugih vozila u EU ne ispunjavaju te norme, već i da kada se pogledaju prosečne vrednosti, proizilazi da nova vozila, proizvedena nakon donošenja „evro 6 standarda“, emituju čak četiri ipo puta više štetnih gasova u odnosu na propisane vrednosti.

No, kako bi rekli u besmislenim reklamama: „To nije sve“. Prema objavljenom istraživanju, moderni automobili emituju u proseku 30% više ugljen dioksida i troše 40% više goriva nego što navode u službenim podacima i propagandnim brošurama.

 

oktobar 2017, broj 142.

Send Us A Message Here

Your email address will not be published. Required fields are marked *