U knjizi „Broj i površina stambenih jedinica“ Republički zavod za statistiku objavio je konačne rezultate Popisa stanovništva, domaćinstava i stanova 2022. prema vrsti stambenih jedinica, do nivoa naselja.

Od ukupno 3,6 miliona stanova, nastanjeno je 2.625.711, pokazuju podaci RZS.

Privremeno je nenastanjeno 510.258 stanova, dok je ukupno 123.584 stana – napušteno.

Vikendica i stanova koji se privremeno koriste u vreme sezonskih radova ima ukupno 288.883, dok 64.916 stanova služi isključivo za obavljanje delatnosti.

Nastanjenih poslovnih prostorija ima 2.797, prostorija nastanjenih iz nužde 4,691, dok je ukupno popisano i 929 kolektivnih stanova.

I kuća je stan

Republički zavod za statistiku definiše stan kao „građevinski povezanu celinu namenjenu za stanovanje, koja se sastoji od jedne ili više soba sa odgovarajućim pomoćnim prostorijama (kuhinja, ostava, predsoblje, kupatilo, nužnik i sl.) ili bez pomoćnih prostorija i ima jedan ili više posebnih ulaza“.

Pod stanom se podrazumeva i kuća, s tim što u kući može da bude jedan ili više stanova.

Namena stana u popisu određena je prema načinu korišćenja stana u vreme sprovođenja Popisa.

Stanovi prema nameni u ovoj knjizi, kako navodi RZS, svrstani su u pet grupa.

Nastanjeni stanovi su stanovi koji su u vreme Popisa korišćeni za stalno stanovanje najmanje jednog uobičajenog stanovnika.

„U uobičajeno stanovništvo određenog mesta uključuju se lica koja u tom mestu žive neprekidno najmanje 12 meseci pre kritičnog momenta Popisa, kao i lica koja u tom mestu žive kraće od 12 meseci, ali s namerom da u njemu ostanu najmanje godinu dana“, pojašnjava RZS.

Privremeno nenastanjeni stanovi su stanovi koji su u vreme Popisa bili prazni zbog toga što su novi i još neuseljeni, ili su ispražnjeni radi preseljenja, adaptacije, popravke, kao i stanovi koje u celini koriste samo lica koja borave u mestu Popisa zbog rada ili školovanja a čija domaćinstva stalno stanuju u drugom mestu.

Napušteni stanovi su stanovi koji duže vreme niko ne obilazi i ne koristi ni za stanovanje, ni za odmor i rekreaciju.

Stanovi koji se koriste povremeno su stanovi koji se koriste za odmor i rekreaciju i stanovi koji se koriste u vreme sezonskih radova u poljoprivredi.

Stanove koji se isključivo koriste za obavljanje delatnosti čine stanovi koji nisu građevinski prepravljeni (adaptirani) u poslovne prostorije i u kojima niko ne stanuje, već se u celini koriste za obavljanje neke delatnosti.

Izvor: N1

Foto: Pixabay

Чланак Prema Popisu stanovništva u Srbiji ima ukupno 3.613.352 stana се појављује прво на Biznis i Finansije.

Koliko ima onih kojih se izjašnjavaju i dalje kao Jugosloveni u bivšim republikama SFRJ?

Crna Gora

Prema podacima crnogorskog Zavoda za statistiku, broj Jugoslovena u Crnoj Gori smanjivao se tokom godina, prenosi N1.

U Crnoj Gori su 1981. godine bila 31.243 Jugoslovena, a 1991. godine 26.159.

Broj onih koji se izjašnjavaju kao Jugosloveni drastično se smanjio 2003. godine – na 1.860, a 2011. ih je bilo 1.154.

Napominje se da su u popisima 1981. i 1991, pored stanovništva u zemlji, u stalno stanovništvo ubrajani i crnogorski građani na privremenom radu u inostranstvu, kao i članovi porodice koji su sa njima boravli u inostranstvu, a u popisu 2003. godine, osim stanovništva u zemlji, u sastav stalnog stanovništva ulaze crnogorski građani čiji je rad, odnosno boravak u inostranstvu kraći od godinu dana, kao i strani državljani koji u Crnoj Gori rade ili borave u svojstvu članova porodice duže od godinu dana.
Slovenija

Prema podacima slovenačkog Zavoda za statistiku, onih koji se izjašnjavaju kao Jugosloveni je 1971. godine bilo 6.616.

Deset godina kasnije je broj Jugoslovena povećan – na 25.615, a od 1991. godine ponovo je u padu – bilo ih je 12.075, a 2002. godine samo se 527 građana izjasnilo kao Jugosloveni.

Severna Makedonija

U Severnoj Makedoniji, prema podacima njihovog Zavoda za statistiku, 2021. godine su bile 344 osobe izjašnjene kao Jugosloveni.

Bosna i Hercegovina

Prema podacima sa poslednja tri popisa, iz 1981, 1991. i 2013. godine, i u BiH se vidi pad broja građana koji se izjašnjavaju kao Jugosloveni.

Na popisu 1981. godine, od ukupno 4.193.369 stanovnika BiH, kao Jugosloveni se izjasnilo njih 333.468, odnosno 7,95 odsto. Deset godina kasnije, 1991. godine, taj broj je od ukupno 4.377.033 stanovnika iznosio 5,54 odsto, odnosno 242.682 građanina.

Na poslednjem održanom popisu, 2013. godine, od ukupno 3.531.159 stanovnika BiH, izjašnjenih kao Jugosloveni bilo je 2.570, odnosno svega 0,07 odsto.

Hrvatska

Na popisu održanom 2001. godine u Hrvatskoj, građana koji su se izjasnili kao Jugosloveni bilo je 176.
Deceniju kasnije, odnosno 2011. godine, taj broj se povećao na 331.

Popis koji je održan pre dve godine pokazuje da su se 942 građanina Hrvatske izjasnila kao Jugosloveni.

Srbija

Podaci popisa održanog u Srbiji 2022. godine objavljeni su na sajtu RZS, a prema tim podacima, građana Srbije koji se izjašnjavaju kao Jugosloveni ima 27.143.

U odnosu na podatke sa prethodnog popisa, održanog 2011. godine, broj Jugoslovena se uvećao – 2011. godine ih je bilo 23.303.

Чланак Koliko ima Jugoslovena u republikama nekadašnje Jugoslavije? се појављује прво на Biznis i Finansije.

Kako su iz RZS naveli za portal N1, u tu kategoriju, od 323.013 građana, „uključena su lica za koja nije prikupljen odgovor na pitanje o nacionalnoj pripadnosti, i lica za koja su podaci preuzeti iz adminstrativnih izvora, kao i 7.575 lica od kojih je na pitanje o nacionalnoj pripadnosti dobijen odgovor koji se ne ne može smatrati nacionalnim izjašnjavanjem“.

Tu spadaju, kako navode iz RZS, oni građani koji su na primer naveli veroispovest umesto nacionalne pripadnosti – pravoslavac, hrišćanin, katolik.

Bilo je, međutim, i zanimljivijih odgovora.

Građani su se izjašnjavali i kao „džedaj, vanzemaljac, marsovac, svemirac, klingonac, stanovnici planete Zemlje, kosmopolite, navijači – Zvezdaši, Partizanovci, hobiti, liliputanci, vikinzi, apači, pankeri, šišarke, pokemoni, rokeri, vampiri…“, rekli su u odgovoru na pitanje portala N1 iz RZS.

Чланак Na popisu građani su se izjašnjavali da su Zvezdaši, Partizanovci, hobiti, vampiri,…. се појављује прво на Biznis i Finansije.

Direktor RZS Miladin Kovačević naveo je da je popis koji je završen 17. novembra pokazao da u Republici Srbiji živi 6.690.887 stanovnika. Popisom su prikupljeni i podaci o 2.520.854 domaćinstava i 3.628.175 stanova.

Popis: Osnovni podaci

S obzirom na svrhu popisa stanovništva – da obezbedi sveobuhvatnu sliku cele populacije – u skladu sa pozitivnom međunarodnom praksom, baza podataka dobijena direktnim popisivanjem dopunjena je podacima iz administrativnih evidencija.

“Prvi rezultati popisa sadrže osnovne podatke o ukupnom broju popisanih lica, broju stanovnika, domaćinstava i stanova, prema stanju na dan 30. septembra 2022 i podložni su promenama tokom statističke obrade podataka. Konačni rezultati popisa biće publikovani sukcesivno, i to od aprila 2023. do juna 2024. godine“, najavio je Kovačević, dodajući da popis nije sproveden na teritoriji AP Kosovo i Metohija, prenosi N1.

Za 6,9 odsto manje ljudi

U odnosu na popis 2011. godine, ukupan broj stanovnika smanjen je za 495.975, odnosno za 6,9 odsto. Smanjenje broja stanovnika zabeleženo je u svim regionima (oko 10 odsto), osim u Beogradskom regionu gde je broj stanovnika povećan za oko 1,6 odsto.

Podsetimo, popis je sproveden od 1. do 31. oktobra 2022. godine, ali je u nekoliko većih gradova terensko prikupljanje podataka je produženo do 7. novembra. Takođe, građanima koji iz bilo kog razloga nisu bili popisani omogućeno je telefonsko popisivanje do 17. novembra 2022. godine.

Popis je prvobitno bio planiran za april 2021. godine, ali je zbog epidemije koronavirusa dva puta odlagan. Najpre za oktobar prošle godine, a zatim je doneta odluka da se sprovođenje popisa prolongira za još godinu dana. Popisivači su prikupljali podatke direktno od građana, idući „od vrata do vrata”, pri čemu su odgovore ispitanika po prvi put unosili u elektronske upitnike.

Izvor: N1
Foto: Pixabay

Чланак Prvi rezultati popisa stanovništva: Za 6,9 odsto manje ljudi се појављује прво на Biznis i Finansije.

Popisom, koji sprovodi Republički zavod za statistiku (RZS), prikupljaće se podaci o stanovništvu, njegovoj starosnoj, polnoj, obrazovnoj i bračnoj strukturi, o ekonomskoj aktivnosti, strukturi domaćinstava i porodica kao i stambenom fondu.

Prema Zakonu o popisu, državljani Srbije sa prebivalištem odnosno boravištem u zemlji, kao i stalno nastanjeni stranci sa boravištem u Srbiji, u obavezi su da učestvuju u popisu i da na sva pitanja daju tačne i potpune odgovore.

Odbijanje učestvovanja u popisu kao i davanje nepotpunih i netačnih podataka povlači prekršajnu odgovornost i novčanu kaznu od 20.000 do 50.000 dinara.

Građani prilikom popisa imaju pravo da ne odgovore na pitanja o nacionalnoj pripadnosti, veroispovesti i maternjem jeziku, koja spadaju u osetljiva, ili da se izjasne onako kako žele.
Podatke direktno od građana prikupljaju popisivači koji su dužni da nose legitimaciju i da je pokažu pre nego što uđe u domaćinstvo.

Ukoliko popisivač ne zatekne nikoga kod kuće, on može doći u nekom drugom terminu, a ukoliko i tada nema nikoga, ostaviće pisano obaveštenje o svom dolasku i broj telefona na koji građani mogu, uz pomoć operatera, da zakažu neki drugi termin popisivanja.

Podatke o članovima domaćinstva koji se u vreme popisa nalaze u inostranstvu mogu da daju prisutni člnovi domaćinstva, a studenti i učenici koji su smešteni u domovima i internatima biće popisani dva puta: kao privremeno prisutna lica u mestu u kojem privremeno borave zbog školovanja i u mestu u kojem živi njihova porodica.
Za decu mlađu od 15 godina odgovori se prikupljaju od roditelja, usvojitelja, staratelja ili hranitelja.

Privremeni rezultati popisa biće objavljeni u roku od 30 dana nakon završetka popisa, a konačni rezultati će se objavljivati u delovima, počevši od marta ili aprila meseca sledeće godine.

Izvor: Beta

Foto: Pixabay

Чланак Za odbijanje učestvovanja u popisu stanovništva sledi kazna do 50.000 dinara се појављује прво на Biznis i Finansije.

Popis stanovništva, domaćinstava i stanova počeće 1. oktobra i trajaće mesec dana. Na poslednjem popisu 2011. godine Srbija je imala 7.186 862 stanovnika.

Kakav je demografski trend i da li je dobra procena Unicefa da smo među pet najstarijih nacija u Evropi, znaće se već poslednjeg dana novembra, kada će Zavod za statistiku objaviti preliminarne rezultate ovogodišnjeg popisa.

Srbija zemlja starih ljudi

Ivan Marinković, demograf, rekao je za RTS da je Srbija zemlja starih ljudi i da posle popisa očekuje pad stanovnika, od čak 700.000.

– Očekujem veliki pad broja stanovnika, najmanje 500.000 će biti manje na osnovu podataka vitalne statistike, između rađanja i umiranja, a kada dobijemo podatke videćemo koliko su bile spoljne migracije. Očekujem pad od 700.000 stanovnika – rekao je Marinković.

Ono što može biti pozitivno, kaže Marinković, jeste da će biti nešto bolja obrazovna struktura, da će kompjuterska pismenost biti na višem nivou i da će određeni ekonomski parametri verovatno biti bolji.

Ističe da su demokratski trendovi uspostavljani pre više decenija, i da ne možemo očekivati pozitivne stvari.

– Mi starimo od osnove, jer se svake godine rađa sve manje dece, svaka generacija je malobrojnija. Starimo i sa vrha, imamo produženje života i ono što je za sada nepoznanica jesu migracije i njihova selektivnost – rekao je Marinković.

Procene i stručna mišljenja govore, kaže Marinković, da se na godišnjem nivou 15.000–20.000 više ljudi odseli iz Srbije nego što se doseli u nju, tako da očekujemo negativan migracioni saldo koji može biti do 200.000. – Što se tiče vitalne statistike, mi na godišnjem nivou gubimo, počev od 2011, 2012, 2013. oko tridesetak hiljada, da bi se to u kasnijim godinama povećalo na 40.000. Poslednje dve godine kovid pandemije su napravile ogromnu razliku, preko 50.000, pa čak i 70.000 je bio negativan bilans, tako da smo na taj način izgubili pola miliona stanovnika – naveo je Marinković.

„Mnoga sela nisu imala demografsku budućnost“

Istakao je da su sela poprilično u demografski nepovoljnom statusu.

– Sela su nastajala stihijski i nisu planski formirana, pa mnoga nisu imala demografsku budućnost. I kada se neka porodica tamo preseli i dobije decu, ona u tom trenutku rađanja podigne brojke, ali to je kratkoročno i bez ikakve perspektive – kaže Marinković.

Početkom pedesetih godina 20. veka u Srbiji se rađalo oko 160.000 dece, a sada se godišnje rodi oko 65.000.

– Mi imamo jasan trend opadanja apsolutnih vrednosti, svake godine se rađa sve manje dece, može da bude nekih odstupanja, ali ono su veoma mala. Trend je takav i da su generacije žena koje ulaze u reproduktivni period, da ne možemo očekivati da se apsolutne vrednosti bitnije promene – rekao je Marinković.

– Mi spadamo u demografski najstarije populacije na svetu, Evropa je generalno demografski veoma stara, da li smo među privih pet ili deset, zavisi koji od indikatora uzmemo. Videćemo posle popisa da li je to tako ili smo u još lošijem položaju – rekao je Marinković. U Srbiji je broj starijih od 65 godinao davno premašio broj dece ispod 15 godina. Podaci govore o direktno povezanim pojavama: više od milion dvesta hiljada stanovnika Srbije starije je od 65 godina i, sa druge strane, prosečna porodica s decom u Srbiji statistički ima 1,6 dece.

Izvor: RTS/Ekapija

Foto: Pixabay

Чланак Srbija zemlja starih ljudi се појављује прво на Biznis i Finansije.

Ono što su procene Republičkog zavoda za statistiku već pokazale jeste prirodni priraštaj koji je u 2020. dostigao neslavni rekord od – 55.158, što je bio do tada najveći negativni priraštaj od kada se vodi statistika. U 2020. rodilo se prvi put manje od 62.000 beba (61.693), a istovremeno smo imali povećanu smrtnost od 114.954 ljudi, nasuprot uobičajenom godišnjem proseku od 102.000 – 103.000.

Prošle godine je, kaže vitalna statistika, rođeno 369 beba više nego u godini pre toga, ali je preminulo 20.947 ljudi više. To znači da je negativni priraštaj bio još veći i iznosio je -73.839. Stopa nataliteta prošle godine bila oko 1,5, dok je za prostu reprodukciju potrebno 2,15.

Ključna godina u kojoj je broj umrlih premašio broj rođenih, bila je 1992. Posle tzv. kompenzacionog perioda posle rata, kada se rodilo mnogo beba (tzv. bejbi bum generacija), od 1956. broj rođenja na godišnjem nivou opada. Sa svakom generacijom sve je manje onih koji ulaze u radni i fertilni kontingent.

Na poslednjem popisu, 2011. godine, Srbija je imala 7.186.862. žitelja. Procenjen broj stanovnika u 2020. godini, kako je prošlog leta objavio Republički zavod za statistiku, iznosio je 6.899.126. Znači, manje nas je za nešto više od 287.000, odnosno za oko četiri odsto.

Srbija zna koliko je stranaca steklo prebivalište

Veruje se da će slične brojke pokazati i oktobarski popis. Međutim, ono što ni tada nećemo pouzdano znati biće broj naših ljudi koji radi u drugim zemljama i u kojim koliko.

– One koji rade u inostranstvu duže od godinu dana, prema međunarodnim normama, popisuju zemlje u kojima rade, a ne mi, bez obzira na to što su naši državljani – objašnjava LJiljana Đorđević, načelnik Odeljenja za popis Republičkog zavoda za statistiku. – Ukoliko je neko otišao na rad kraći od godinu dana, podatke o njemu daju članovi porodice, ako su u zemlji. Mi pak prikupljamo podatke o strancima koji žive kod nas duže od godinu dana.

Rečju, Srbija zna koliko je stranaca steklo prebivalište kod nas, ali ne i koliko je naših ljudi steklo prebivalište negde drugde.

Kako objašnjava Gordana Bjelobrk, šef Odseka za demografiju pri RZZS, po zakonu, svako ko menja mesto boravka na duže od tri meseca trebalo bi da se prijavi MUP-u. To su registrovane migracije.

– LJudi masovno ne prijavljuju ni kada odlaze, ni kada se vraćaju, a jedna osoba u toku godine može tri puta da ode na po tri meseca – pojašnjava Bjelobrkova, i dodaje da je prethodni popis, iz 2011. godine, pokazao da oko 300.000 naših ljudi radi van zemlje. Međutim veruje se da su realne brojke mnogo veće.

Pritom, čak ni razmena podataka sa zemljama u kojima srpski državljani rade ne bi dala kompletnu sliku, jer je mnogo onih koji su otišli na primer na rad u Nemačku sa hrvatskim pasošem, budući da je Hrvatska članica EU, a da oni imaju i naše i njihove dokumente. Takođe, mnogi Albanci iz naše južne pokrajine, iako se uglas zalažu za nezavisnu državu, u inostranstvu rade sa pasošima države u kojoj žive – Srbije.

Hrvati“izgubili“ 10 procenata

Nedavni popis u susednoj Hrvatskoj pokazao je da ova zemlja ima gotovo 10 odsto manje građana u odnosu na period pre jednu deceniju. Po osnovu negativnog prirodnog priraštaja, odnosno razlike između broja rođenih i umrlih, manje je oko 165.000 duša, registrovanih iseljenika u druge zemlje ima oko 110.000 i neregistrovanih oko 120.000.

Kasnije rađanje

U odnosu na početak sedamdesetih godina prošlog veka, žena u periodu pogodnom za rađanje manje je za pola miliona i sve se kasnije odlučuju za prvo dete.

Izvor: Novosti.rs

Foto: Pixabay

Чланак Prema procenama u Srbiji je manji broj stanovnika za četiri odsto се појављује прво на Biznis i Finansije.