Kretanje najbogatijih porodica preko granica ubrzava se tempom koji stručnjaci opisuju kao najveću migraciju privatnog bogatstva ikada zabeleženu.
Potražnja za uslugama preseljenja, planiranja rezidentstva i državljanstva raste pod pritiskom geopolitičkih tenzija i naglih političkih zaokreta, navode savjetnici koji rade sa klijentima iz kategorije ultra-visokog neto bogatstva (UHNW).
Prema izveštaju švajcarske banke UBS, 36% od 87 anketiranih milijardera već se barem jednom preselilo tokom 2025. godine, dok dodatnih 9% razmatra taj potez. Među milijarderima starosti do 54 godine, čak 44% je promijenilo državu prošle godine.
Istovremeno, podaci konsultantske kuće Henley & Partners pokazuju razmjere promene: tokom 2025. zaprimili su upite iz čak 218 nacionalnosti, a podnesene su aplikacije iz 100 zemalja za više od 40 programa rezidentstva i državljanstva. Ukupan broj prijava porastao je 28% u odnosu na prethodnu godinu.
Geopolitički rizik postaje investiciona kategorija
Bogate porodice su tradicionalno birale jurisdikcije koje nude političku stabilnost, ličnu bezbjednost, niske poreze i visok kvalitet života. Ono što se sada mijenja jeste pristup: rizik države tretira se kao finansijski rizik – nešto što se mora diverzifikovati.
Deepesh Agarwal iz Farro & Co. kaže da porodice sve više uviđaju koliko se brzo mogu promijeniti porezni režimi, regulatorni okviri i političke okolnosti. Drugim riječima, državljanstvo i mjesto boravka danas se planiraju poput portfolija – da bi se izbegla zavisnost od jedne države u slučaju političkih ili poreskih promjena.
Stručnjaci izdvajaju dva ključna faktora aktuelnog talasa preseljenja: Geopolitika i brzina promjena – političke odluke koje su ranije zahtevale decenije sada se sprovode u okviru jednog izbornog ciklusa a tu su i defanzivni motivi – zaštita imovine i porodične budućnosti postaje jednako važna kao i rast.
Britanija kao primer naglog obrta
Jedan od najkonkretnijih primjera je Ujedinjeno Kraljevstvo, koje je u aprilu 2025. ukinulo višedecenijski „non-dom“ poreski režim.
Henley & Partners procjenjuje da je Britanija tokom 2025. zabilježila neto odlazak oko 16.500 milionera, sa procenjenim kapitalom od 92 milijarde dolara – gotovo dvostruko više nego godinu ranije.
Gubitak poverenja i rast odricanja od državljanstva
Jeremy Savory iz Savory Partners ističe da se percepcija lične slobode i suvereniteta dramatično promijenila.
Brze političke promene, nestabilnost, društveni nemiri i pojačan nadzor utiču na odluke o preseljenju. U Sjedinjenim Državama, prema istraživanju poreske kuće Greenback, 49% američkih državljana koji žive u inostranstvu razmatralo je odricanje od državljanstva u 2025. godini, u odnosu na 30% godinu ranije. Više od polovine ispitanika navelo je nezadovoljstvo političkim smerom zemlje.
Gde ide kapital?
Ujedinjeni Arapski Emirati
Na vrhu liste destinacija nalaze se Ujedinjeni Arapski Emirati, koje savetnici opisuju kao najvećeg dobitnika aktuelnog talasa migracije bogatstva.
Nulta stopa poreza na lični dohodak, nepostojanje poreza na bogatstvo i kapitalnu dobit, te fleksibilni program „Golden Visa“ učinili su UAE glavnim globalnim hubom za preseljenje. Procena je da je ova zemlja prošle godine imala neto priliv od 9.800 milionera – najviše na svijetu.
Evropa: Zlatne vize i stabilnost
Evropa i dalje privlači kapital kroz programe „zlatnih viza“ u Portugalu i Grčkoj, dok Italija, Monako i Švajcarska ostaju sinonim za dugoročnu stabilnost i poresku predvidivost.
Singapur ostaje snažna opcija za porodice koje prioritet daju regulatornoj stabilnosti i finansijskoj infrastrukturi, iako viši ulazni prag ograničava dostupnost.
Novi igrači: Saudijska Arabija i Karibi
Saudijska Arabija je kroz program Premium Residency od proširenja 2024. izdala više od 8.000 dozvola. Paralelno, karipski programi državljanstva – Antigva i Barbuda, Grenada, te Sveti Kits i Nevis – koriste se kao strateška dopuna evropskim rezidentnim opcijama.
Izvor: CNBC/Investitor
Foto: Marii Siia, Unsplash