Obnova zemljišta je izuzetno isplativa investicija jer donosi višestruku korist društvu – od rasta poljoprivrednih prinosa do povećanja otpornosti na poplave. Međutim, pošto nije brzo isplativa investitorima, njom se malo ko bavi.
Kako piše portal Klima 101, degradacija zemljišta je izrazito kompleksan fenomen koji se često zanemaruje, kako u javnosti, tako i u državnim i drugim politikama. Pod degradacijom se podrazumeva „smanjenje šumskih površina i uopšte površina pod vegetacijom, smanjenje plodnosti zemljišta, zagađenje zemljišta, prekomerno korišćenje i zagađenje voda, kao i intenzivna izgradnja”, opisuje dr Ana Vuković Vimić, jedan od naših vodećih stručnjaka u ovoj oblasti.
Degradaciji zemljišta doprinose i klimatske promene, najpre kroz sve češće i intenzivnije suše. Promena režima padavina je, u Srbiji, posebno izražena na istoku i jugoistoku zemlje, gde se menjaju osnovne klimatske odlike.
U vojvođanskom zemljištu izgubljena polovina organske materije
Aktuelne procene kažu da je širom sveta degradirano oko 40% ukupnog zemljišta koje nije pod ledom, a ukupna godišnja cena degradacije, dezertifikacije i suše procenjuje se na nešto manje od 900 milijardi dolara godišnje.
U Srbiji istraživanja pokazuju da je u Vojvodini u poslednjih 60 godina izgubljena oko polovina organske materije u nekada izrazito plodnom zemljištu.
Da bi se umanjila ova šteta potrebno je otpočeti rad na oporavku zemljišta. Takve akcije već postoje širom sveta i očituju se u projektima, bilo državnim ili lokalnim, koji za cilj imaju da obnove zemljište i preokrenu proces degradacije. Ona podrazumevaju sadnju, obnovu šuma, upotrebu rešenja zasnovanih na prirodi, prelazak na tzv. regenerativnu poljoprivredu…
Dosadašnje procene, nastale na osnovu višegodišnjih istraživanja na lokalitetima širom sveta, pokazuju da je ulaganje u obnovu zemljišta izrazito unosno. Visina povrata zavisi od lokalnih uslova, ali u proseku svaki dinar uložen u obnovu zemljišta vratiće se desetostruko.
Zašto onda ne obnavljamo zemljište?
Problem je u tome što je pomenuta korist često „nevidljiva” za investitore. Naime, intenzivna poljoprivreda je isplativa ne samo zato što donosi veće prinose, već zato što deo njene cene – narušeno zemljište – skriveno „plaća” okolina i šire društvo, i to tokom dugog niza godina.
Isto tako, ulaganje u obnovu zemljišta u tržišnoj logici izgleda samo kao trošak, zato što je korist na isti način „skrivena”, odnosno javna.
Izvor: Klima101
Foto: egubisch, Depositphotos
